Jump to content

फुमदी

विकिपीडिया से
फुमदी
फुम
फुमथी
लोकटक झील में फुमदी
लोकटक झील में फुमदी
फुमदी is located in Manipur
फुमदी
फुमदी
मणिपुर में लोकेशन
फुमदी is located in India
फुमदी
फुमदी
फुमदी (India)
Coordinates: 24°30′00″N 93°46′00″E / 24.50000°N 93.76667°E / 24.50000; 93.76667निर्देशांक: 24°30′00″N 93°46′00″E / 24.50000°N 93.76667°E / 24.50000; 93.76667
देस भारत
राज्यमणिपुर
जिलाबिष्णुपुर जिला
Area
  Total40 किमी2 (20 बर्ग मील)
Elevation
768.5 m (2,521.3 ft)
भासा
  ओफिशियालमेइतेई (मणिपुरी)
Time zoneUTC+5:30 (IST)
Vehicle registrationMN
सभसे नगीचे शहरमोईरंग, इंफाल
बरखा1,220 मिलीमीटर (48 इंच)
गर्मी में औसत तापमान32 °C (90 °F)
जाड़ा में औसत तापमान4 °C (39 °F)

फुमदी भा फुम्दी (Phumdi) (मेइती उच्चारण: /pʰúm.dí/), जेकरा के फुमथि (Phumthi) या खाली भर फुम भी कहल जाला,[1] लोकटक झील में उतिराइल आ पँवरत छोट-छोट टापू जइसन समूह हवे, जे भारत के उत्तर-पूर्व में स्थित मणिपुर राज्य में बा। ई टापू सभ झील के बड़हन हिस्सा घेरले रहेलें, आ ई अलग-अलग अवस्था में सड़त-पचत वनस्पति, माटी आ जैविक पदार्थ के मिलल-जुलल ढेर हवे।

सबसे बड़ा फुमदी झील के दक्षिण-पूर्वी हिस्सा में बा, जे करीब 40 किमी2 (15.4 वर्ग मील) क्षेत्र में फैलल बा। एह हिस्सा के दुनिया के सबसे बड़ तैरत नेशनल पार्क केइबुल लामजाओ बनावेला। ई पार्क खास तौर पर संकटग्रस्त हिरन संगाई (वैज्ञानिक नाम: Rucervus eldii) के बचावे खातिर बनावल गइल, जे एह इलाका के लोकल (एंडेमिक) प्रजाति हवे। फुमदी के इस्तेमाल लोकल लोग मछरी पकड़े खातिर झोपड़ी बनावे आ रोजी-रोटी चलावे में करेला, आ करीबन 4000 लोग एही फुमदी सभ पर पर बसल बाटे। अथापुम (Athapum) बनावटी गोल फुमदी होला, जे गाँव के लोग मछली पालन खातिर बनावेला। एह तरह के एक्वाकल्चर से झील में फुमदी के संख्या बढ़ल बा।[2][3][4][5][6][7][8]

  1. Sharma, H. Surmangol (2006). "Learners' Manipuri-English dictionary.Phum, Phumthi and Phumdi". dsal.uchicago.edu. Retrieved 2022-07-28.
  2. "Lake Profile:Loktak (Logtak)". worldlakes. Archived from the original on 3 March 2016. Retrieved 2009-04-04.
  3. Singh, S. Shyamjai. "Phumdi in Loktak Lake". Manipur: Indian Institute of Science and Loktak Development Authority. Retrieved 2009-04-04.[मुर्दा कड़ी]
  4. "Keibul Lamjao National Park Wild Life parks". journeymart.com. Wild Life Parks. Retrieved 2009-04-04.
  5. Ramsar Convention website (The Ramsar Library). "Integrated Wetland and River Basin Management-A Case Study of Loktak Lake". River basin Initiative. Archived from the original on 24 July 2011. Retrieved 2010-04-08.
  6. "Integrated wetland and river basin management: A Case Study of Loktak Lake". New Delhi, India: Wetlands International - South Asia. Retrieved 2009-04-04.
  7. "Keibul Lamjao National Park". Archived from the original on 9 November 2005. Retrieved 2009-04-14.
  8. Singh, E. Ishwarjit (2005). Manipur, a tourist paradise. University of Michigan. p. 73. ISBN 81-7646-506-2. Retrieved 2009-04-14.